{"id":6582,"date":"2025-03-12T15:12:30","date_gmt":"2025-03-12T14:12:30","guid":{"rendered":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/?p=6582"},"modified":"2026-02-07T14:32:27","modified_gmt":"2026-02-07T13:32:27","slug":"homo-neanderthalensis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/","title":{"rendered":"Homo Neanderthalensis"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; custom_padding_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbFondo Men\u00fa\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; background_color=\u00bb#ffcc00&#8243; custom_margin=\u00bb0px||20px||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb0px||0px||true|false\u00bb collapsed=\u00bbon\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; custom_padding_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbIntroducci\u00f3n\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; background_enable_color=\u00bboff\u00bb custom_margin_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb custom_padding=\u00bb||0px||false|false\u00bb custom_padding_tablet=\u00bb27px||0px||false|false\u00bb custom_padding_phone=\u00bb37px||||false|false\u00bb collapsed=\u00bbon\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row make_equal=\u00bbon\u00bb custom_padding_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||0px||false|false\u00bb custom_padding_tablet=\u00bb||0px||false|false\u00bb custom_padding_phone=\u00bb||10px||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; custom_padding=\u00bb|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb custom_padding__hover=\u00bb|||\u00bb][et_pb_post_title meta=\u00bboff\u00bb featured_image=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_font=\u00bb|600||on|||||\u00bb title_text_align=\u00bbcenter\u00bb title_text_color=\u00bb#000000&#8243; title_font_size=\u00bb70px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb custom_margin=\u00bb||10px||false|false\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb animation_direction=\u00bbbottom\u00bb title_font_size_tablet=\u00bb50px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb20px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb title_text_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_post_title][et_pb_text content_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; header_4_font=\u00bb|700||on|||||\u00bb header_4_text_align=\u00bbcenter\u00bb header_4_text_color=\u00bb#ffcc00&#8243; header_4_font_size=\u00bb30px\u00bb header_4_line_height=\u00bb1.4em\u00bb background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb text_orientation=\u00bbjustified\u00bb animation_style=\u00bbzoom\u00bb text_font_size_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb text_line_height_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb header_4_font_size_tablet=\u00bb22px\u00bb header_4_font_size_phone=\u00bb11px\u00bb header_4_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb header_4_text_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb header_4_text_color__hover_enabled=\u00bboff|hover\u00bb text_text_color__hover_enabled=\u00bboff|desktop\u00bb]<\/p>\n<h4>William King, 1864<\/h4>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_divider color=\u00bb#999999&#8243; admin_label=\u00bbSeparador\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb-20px||0px||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb0px||10px||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb animation_style=\u00bbzoom\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text content_last_edited=\u00bboff|desktop\u00bb disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbTexto\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; text_text_color=\u00bb#444444&#8243; ul_text_color=\u00bb#444444&#8243; ul_font_size=\u00bb18px\u00bb ul_line_height=\u00bb1.8em\u00bb background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb text_orientation=\u00bbjustified\u00bb text_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb text_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb text_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb text_line_height_tablet=\u00bb1.7em\u00bb text_line_height_phone=\u00bb1.6em\u00bb text_line_height_last_edited=\u00bbon|desktop\u00bb ul_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb ul_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb ul_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb ul_line_height_tablet=\u00bb1.7em\u00bb ul_line_height_phone=\u00bb1.6em\u00bb ul_line_height_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-4309 alignleft\" src=\"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/margen-huella.png\" alt=\"Homo Habilis\" width=\"30\" height=\"50\" \/><\/h2>\n<p>Homo neanderthalensis, conocido tambi\u00e9n en la literatura antigua como Homo sapiens neanderthalensis o simplemente \u201chombre de Neandertal\u201d, es una especie \u2014o subespecie\u2014 extinta del g\u00e9nero Homo que surgi\u00f3 durante el Pleistoceno medio. Homo neanderthalensis habit\u00f3 Europa, Oriente Pr\u00f3ximo y Asia Central hasta hace unos 40.000 a\u00f1os, coexistiendo durante milenios con los humanos anat\u00f3micamente modernos. El primer f\u00f3sil reconocido, denominado Neanderthal 1, fue hallado a mediados del siglo XIX en el valle de Neander, en la actual Alemania. Inicialmente se clasific\u00f3 como una especie distinta, Homo neanderthalensis, aunque algunos investigadores han defendido su inclusi\u00f3n como subespecie de Homo sapiens.[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=\u00bb2_3,1_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb0px||10px||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb2_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb animation_style=\u00bbzoom\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Homo-Neanderthalensis.webp\u00bb alt=\u00bbHomo Neanderthalensis\u00bb show_in_lightbox=\u00bbon\u00bb use_overlay=\u00bbon\u00bb overlay_icon_color=\u00bb#ffcc00&#8243; hover_overlay_color=\u00bbrgba(255,204,0,0.2)\u00bb align=\u00bbcenter\u00bb force_fullwidth=\u00bbon\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb25px||||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][et_pb_code disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbMe gusta\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb-20px||||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<div class=\"et_social_networks et_social_1col et_social_slide et_social_rectangle et_social_left et_social_withcounts et_social_shortcode_0 et_social_mobile_on et_social_withnetworknames et_social_outer_dark\">\n\t\t\t\t\t<style type=\"text\/css\">.et_monarch .et_social_shortcode_0 li,.et_monarch .et_social_shortcode_0.et_social_circle ul li i.et_social_icon { background: #ff0000; } .et_monarch .et_social_shortcode_0.et_social_rounded .et_social_icons_container li:hover, .et_monarch .et_social_shortcode_0.et_social_rectangle .et_social_icons_container li:hover, .et_monarch .et_social_shortcode_0.et_social_circle .et_social_icons_container li:hover i.et_social_icon { background: #660000 !important; } .et_monarch .et_social_shortcode_0 .et_social_icons_container li:hover .et_social_icon, .et_monarch .et_social_shortcode_0 .et_social_networks .et_social_icons_container li:hover .et_social_network_label, .et_monarch .et_social_shortcode_0 .et_social_icons_container li:hover .et_social_networkname, .et_monarch .et_social_rounded.et_social_shortcode_0 .et_social_icons_container li:hover .et_social_count, .et_monarch .et_social_rectangle.et_social_shortcode_0 .et_social_icons_container li:hover .et_social_count { color: #ffffff !important; }<\/style>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<ul class=\"et_social_icons_container\"><li class=\"et_social_like\">\n\t\t\t\t\t\t<a href=\"#\" class=\"et_social_follow\" data-social_name=\"like\" data-social_type=\"like\" data-post_id=\"0\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<i class=\"et_social_icon et_social_icon_like\"><\/i>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"et_social_network_label\"><div class=\"et_social_networkname\">Me gusta<\/div><div class=\"et_social_count\">\n\t\t\t\t\t\t<span>0<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"et_social_count_label\">Likes<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"et_social_overlay\"><\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/li><\/ul>\n\t\t\t\t<\/div>[\/et_pb_code][et_pb_post_title meta=\u00bboff\u00bb featured_image=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_font=\u00bb|600||on|||||\u00bb title_text_align=\u00bbcenter\u00bb title_text_color=\u00bb#000000&#8243; title_font_size=\u00bb35px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb custom_margin=\u00bb||0px||false|false\u00bb animation_direction=\u00bbbottom\u00bb title_font_size_tablet=\u00bb30px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb20px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|desktop\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_post_title][et_pb_text content_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbSubt\u00edtulo\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; header_2_font=\u00bb||||||||\u00bb header_3_font=\u00bb|700||on|||||\u00bb header_3_text_align=\u00bbcenter\u00bb header_3_text_color=\u00bb#444444&#8243; header_3_font_size=\u00bb30px\u00bb header_4_font=\u00bb||||||||\u00bb background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb text_font_size_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb text_line_height_last_edited=\u00bboff|desktop\u00bb header_2_font_size_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb header_3_font_size_tablet=\u00bb25px\u00bb header_3_font_size_phone=\u00bb15px\u00bb header_3_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb header_4_font_size_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb header_4_text_color__hover_enabled=\u00bboff|hover\u00bb]<\/p>\n<h3>LA EVOLUCI\u00d3N HUMANA<\/h3>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb animation_direction=\u00bbright\u00bb sticky_limit_top=\u00bbrow\u00bb sticky_limit_bottom=\u00bbrow\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_accordion db_closeable=\u00bbon\u00bb db_initial_state=\u00bball_closed\u00bb open_toggle_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb open_toggle_background_color=\u00bb#660000&#8243; closed_toggle_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb closed_toggle_background_color=\u00bb#ffcc00&#8243; toggle_icon=\u00bb&#x50;||divi||400&#8243; icon_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb use_icon_font_size=\u00bbon\u00bb icon_font_size=\u00bb25px\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb toggle_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb toggle_font=\u00bb|700|||||||\u00bb toggle_font_size=\u00bb22px\u00bb toggle_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb body_font=\u00bb|600|||||||\u00bb body_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb body_link_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb background_enable_color=\u00bboff\u00bb custom_margin=\u00bb25px||||false|false\u00bb custom_margin_tablet=\u00bb0px||||false|false\u00bb custom_margin_phone=\u00bb0px||||false|false\u00bb custom_margin_last_edited=\u00bbon|tablet\u00bb toggle_font_size_tablet=\u00bb19px\u00bb toggle_font_size_phone=\u00bb16px\u00bb toggle_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb body_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb body_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb body_font_size_last_edited=\u00bbon|desktop\u00bb border_width_all=\u00bb0px\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb body_link_text_color__hover_enabled=\u00bbon|hover\u00bb body_link_text_color__hover=\u00bb#00ffff\u00bb][et_pb_accordion_item title=\u00bbEra Geol\u00f3gica\u00bb open=\u00bbon\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]Era: Cenozoica<br \/>\nPeriodo: Cuaternario[\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=\u00bbDescubridor\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb open=\u00bboff\u00bb]William King, 1864[\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=\u00bbOrigen\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb open=\u00bboff\u00bb]Sureste de Europa[\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=\u00bbGrupo\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb open=\u00bboff\u00bb]Mam\u00edfero[\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=\u00bbFamilia\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb open=\u00bboff\u00bb]Hominidae[\/et_pb_accordion_item][\/et_pb_accordion][et_pb_counters bar_bg_color=\u00bb#ffcc00&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_font=\u00bb|700|||||||\u00bb title_text_color=\u00bb#444444&#8243; title_font_size=\u00bb22px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb percent_font=\u00bb|600|||||||\u00bb percent_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb percent_font_size=\u00bb18px\u00bb percent_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb custom_padding=\u00bb15px||15px||true|false\u00bb title_font_size_tablet=\u00bb19px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb16px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|tablet\u00bb percent_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb percent_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb percent_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_counter percent=\u00bb50&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb bar_background_color_default=\u00bb#ffcc00&#8243; use_percentages=\u00bbon\u00bb]Agresividad[\/et_pb_counter][\/et_pb_counters][et_pb_number_counter title=\u00bbMil A\u00f1os\u00bb number=\u00bb230&#8243; percent_sign=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_font=\u00bb|700|||||||\u00bb title_text_align=\u00bbcenter\u00bb title_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb title_font_size=\u00bb22px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb number_font=\u00bb|700|||||||\u00bb number_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb number_font_size=\u00bb80px\u00bb number_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb number_line_height=\u00bb100px\u00bb background_color=\u00bb#ffcc00&#8243; title_font_size_tablet=\u00bb19px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb16px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb number_font_size_tablet=\u00bb70px\u00bb number_font_size_phone=\u00bb60px\u00bb number_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_number_counter][et_pb_button button_url=\u00bbhttps:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/la-evolucion-humana\/#volver\u00bb button_text=\u00bbLa Evoluci\u00f3n Humana\u00bb button_alignment=\u00bbleft\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_button=\u00bbon\u00bb button_text_size=\u00bb22px\u00bb button_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb button_bg_color=\u00bb#ffcc00&#8243; button_border_radius=\u00bb0px\u00bb button_font=\u00bb|700|||||||\u00bb button_icon=\u00bb&#x24;||divi||400&#8243; custom_margin=\u00bb0px||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb15px||15px||true|false\u00bb button_text_size_tablet=\u00bb19px\u00bb button_text_size_phone=\u00bb16px\u00bb button_text_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb button_icon_last_edited=\u00bboff|desktop\u00bb button_on_hover_phone=\u00bbon\u00bb button_on_hover_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb custom_css_main_element=\u00bbwidth:100%;\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb button_text_color__hover_enabled=\u00bboff|desktop\u00bb button_bg_color__hover_enabled=\u00bbon|hover\u00bb button_bg_color__hover=\u00bb#660000&#8243; button_bg_enable_color__hover=\u00bbon\u00bb][\/et_pb_button][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb30px||0px||false|false\u00bb animation_style=\u00bbzoom\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;][et_pb_text content_last_edited=\u00bboff|desktop\u00bb disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbTexto\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; text_text_color=\u00bb#444444&#8243; background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb text_orientation=\u00bbjustified\u00bb text_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb text_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb text_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb text_line_height_tablet=\u00bb1.7em\u00bb text_line_height_phone=\u00bb1.6em\u00bb text_line_height_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]Desde el punto de vista anat\u00f3mico, Homo neanderthalensis pose\u00eda un esqueleto robusto, con t\u00f3rax ancho y extremidades relativamente cortas. Su cr\u00e1neo se caracteriza por arcos supraorbitarios muy marcados, frente baja e inclinada, ausencia de ment\u00f3n y una capacidad craneal igual o incluso superior a la del ser humano moderno. Los estudios anat\u00f3micos y gen\u00e9ticos no descartan que Homo neanderthalensis tuviera capacidad para un lenguaje articulado.<\/p>\n<p>En los yacimientos asociados del Paleol\u00edtico medio se han encontrado herramientas de piedra pertenecientes a la cultura musteriense. En los \u00faltimos momentos de su existencia aparece el estilo ch\u00e2telperroniense, considerado m\u00e1s avanzado. Homo neanderthalensis era omn\u00edvoro y existen indicios de pr\u00e1cticas can\u00edbales. En los yacimientos m\u00e1s recientes se han documentado rituales funerarios y objetos simples con posible valor simb\u00f3lico.<\/p>\n<p>Las causas de la desaparici\u00f3n de Homo neanderthalensis siguen siendo inciertas. Entre las hip\u00f3tesis destacan la competencia con Homo sapiens sapiens durante su expansi\u00f3n por Eurasia y los cambios clim\u00e1ticos asociados a las oscilaciones glaciares.<\/p>\n<p>El t\u00e9rmino Homo neanderthalensis fue propuesto en 1863 por el ge\u00f3logo William King y publicado en 1864. El nombre hace referencia al valle de Neander, cuyo antiguo t\u00e9rmino alem\u00e1n Thal (\u201cvalle\u201d) se moderniz\u00f3 a Tal en el siglo XX. En nomenclatura cient\u00edfica se mantiene la forma original, mientras que en alem\u00e1n y espa\u00f1ol se usa habitualmente la versi\u00f3n moderna.<\/p>\n<p>La historia de Homo neanderthalensis est\u00e1 estrechamente ligada al origen de la paleoantropolog\u00eda. En 1856 se descubri\u00f3 el famoso f\u00f3sil de la cueva Feldhofer, en el valle del D\u00fcssel, cerca de D\u00fcsseldorf. Antes de este hallazgo ya exist\u00edan restos neandertales en Engis (1829) y Gibraltar (1848), aunque su importancia no fue reconocida hasta despu\u00e9s. El descubrimiento de 1856 fue descrito por Fuhlrott y Schaaffhausen, mientras que Franz Mayer propuso una interpretaci\u00f3n err\u00f3nea que atribu\u00eda el esqueleto a un cosaco enfermo del ej\u00e9rcito napole\u00f3nico.<\/p>\n<p>Homo neanderthalensis apareci\u00f3 hace unos 230.000 a\u00f1os y desapareci\u00f3 entre 33.000 y 28.000 a\u00f1os atr\u00e1s, tras desarrollar la cultura musteriense y el ch\u00e2telperroniense. Mientras Homo sapiens evolucionaba en \u00c1frica, Parece descender de Homo heidelbergensis. El hallazgo de Homo antecessor en Atapuerca ayud\u00f3 a reinterpretar la mand\u00edbula de Mauer (1907), que podr\u00eda representar un estadio intermedio entre Homo erectus\/ergaster y los neandertales. Otros f\u00f3siles, como el cr\u00e1neo de Steinheim, tambi\u00e9n se han relacionado con esta l\u00ednea evolutiva.<\/p>\n<p>El an\u00e1lisis del genoma completo de Homo neanderthalensis ha permitido precisar los tiempos de divergencia. Humanos, neandertales y denisovanos compartieron un ancestro com\u00fan hace unos 571.000 a\u00f1os, mientras que neandertales y denisovanos se separaron hace unos 381.000 a\u00f1os.<\/p>\n<p>En la pen\u00ednsula ib\u00e9rica, Homo neanderthalensis estuvo presente desde hace unos 230.000 a\u00f1os hasta aproximadamente 28.000 a\u00f1os. Se estima que la poblaci\u00f3n neandertal europea rondaba los 7.000 individuos durante gran parte de su existencia.<\/p>\n<p>La dataci\u00f3n m\u00e1s aceptada sit\u00faa la extinci\u00f3n de Homo neanderthalensis entre 41.000 y 39.000 a\u00f1os atr\u00e1s, coincidiendo con un periodo de enfriamiento clim\u00e1tico y la expansi\u00f3n de Homo sapiens. Algunos yacimientos tard\u00edos, como Byzovaya en Rusia, sugieren que grupos aislados pudieron sobrevivir m\u00e1s al norte de lo habitual.<\/p>\n<p>Los \u00faltimos refugios de Homo neanderthalensis parecen encontrarse en el sur de la pen\u00ednsula ib\u00e9rica, aunque nuevas dataciones adelantan su desaparici\u00f3n unos 10.000 a\u00f1os. Las causas de su extinci\u00f3n siguen siendo debatidas: competencia con Homo sapiens, enfermedades, cambios ambientales o hibridaci\u00f3n.<\/p>\n<p>El debate sobre si Homo neanderthalensis debe considerarse especie o subespecie contin\u00faa. Quienes lo ven como subespecie argumentan que la divergencia temporal no fue suficiente para una especiaci\u00f3n completa y que existi\u00f3 hibridaci\u00f3n f\u00e9rtil. Otros defienden su estatus como especie distinta bas\u00e1ndose en diferencias morfol\u00f3gicas y en la ausencia de ADN mitocondrial neandertal en humanos modernos.<\/p>\n<p>Las caracter\u00edsticas definitorias incluyen esqueleto robusto, pelvis ancha, extremidades cortas, t\u00f3rax en barril, arcos supraorbitarios prominentes, rostro proyectado, mand\u00edbula sin ment\u00f3n y una capacidad craneal de hasta 1550 cm\u00b3. Viv\u00edan en grupos peque\u00f1os, dominaban el fuego y fabricaban herramientas de piedra y hueso.<\/p>\n<p>Homo neanderthalensis estaba bien adaptado al fr\u00edo: cr\u00e1neo alargado, nariz amplia, cuerpo compacto y musculatura potente. Su estatura rondaba los 1,65 m. Aunque no eran corredores de larga distancia, pod\u00edan realizar carreras cortas y caminar grandes distancias. Su esperanza de vida era reducida: unos 40 a\u00f1os para los hombres y 30 para las mujeres.<\/p>\n<p>La extracci\u00f3n de ADN de Homo neanderthalensis es compleja por la contaminaci\u00f3n microbiana y humana. Aun as\u00ed, se han obtenido secuencias mitocondriales y nucleares. En 2010 se public\u00f3 el primer borrador del genoma nuclear, y en 2013 se complet\u00f3 la secuenciaci\u00f3n. Los genomas de Homo sapiens y Homo neanderthalensis coinciden en un 99,7 %.<\/p>\n<p>Los estudios gen\u00e9ticos revelan que Homo neanderthalensis pose\u00eda variantes del gen MC1R asociadas al pelo pelirrojo, intolerancia a la lactosa y una versi\u00f3n del gen FOXP2 vinculada al lenguaje. La divergencia entre ambas especies se estima entre 516.000 y 706.000 a\u00f1os.<\/p>\n<p>El ADN mitocondrial indica una separaci\u00f3n sapiens\u2011neandertal de entre 550.000 y 690.000 a\u00f1os. El an\u00e1lisis del genoma nuclear muestra que los euroasi\u00e1ticos actuales poseen entre un 1 % y un 5 % de ADN neandertal, resultado de hibridaci\u00f3n en Oriente Medio hace unos 50.000\u201360.000 a\u00f1os. Se ha encontrado incluso un posible h\u00edbrido: el Ni\u00f1o de Lapedo.<\/p>\n<p>Se calcula que alrededor del 20 % del genoma de Homo neanderthalensis persiste fragmentado en la poblaci\u00f3n humana actual, especialmente en genes relacionados con la piel, el pelo y ciertas enfermedades. Otros genes neandertales fueron eliminados por selecci\u00f3n negativa, especialmente los ligados al cromosoma X y a la fertilidad masculina.<\/p>\n<p>Homo neanderthalensis era cazador\u2011recolector y consum\u00eda grandes animales, marisco y vegetales. El canibalismo ritual est\u00e1 documentado en varios yacimientos europeos. Tambi\u00e9n desarroll\u00f3 la cultura musteriense y, en sus \u00faltimos momentos, el ch\u00e2telperroniense.<\/p>\n<p>El debate sobre el lenguaje de Homo neanderthalensis contin\u00faa: algunos autores proponen un sistema comunicativo limitado, mientras que otros defienden que pose\u00edan un lenguaje articulado b\u00e1sico. El gen FOXP2 respalda esta \u00faltima posibilidad.<\/p>\n<p>El arte neandertal es objeto de discusi\u00f3n. Se han encontrado enterramientos simples, objetos con posible valor simb\u00f3lico y una m\u00e1scara rudimentaria. Algunas pinturas rupestres de Espa\u00f1a, datadas en m\u00e1s de 40.000 a\u00f1os, podr\u00edan haber sido realizadas por Homo neanderthalensis.[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbPie de P\u00e1gina\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||0px||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||0px||false|false\u00bb collapsed=\u00bbon\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row column_structure=\u00bb1_3,1_3,1_3&#8243; use_custom_gutter=\u00bbon\u00bb gutter_width=\u00bb1&#8243; make_equal=\u00bbon\u00bb disabled_on=\u00bbon|on|off\u00bb admin_label=\u00bbPc\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb1_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; custom_padding=\u00bb|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb custom_padding__hover=\u00bb|||\u00bb][et_pb_divider color=\u00bb#999999&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb15px||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; custom_padding=\u00bb|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb custom_padding__hover=\u00bb|||\u00bb][et_pb_post_title meta=\u00bboff\u00bb featured_image=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_level=\u00bbh2&#8243; title_font=\u00bb|600||on|||||\u00bb title_text_align=\u00bbcenter\u00bb title_text_color=\u00bb#000000&#8243; title_font_size=\u00bb30px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb animation_direction=\u00bbbottom\u00bb title_font_size_tablet=\u00bb25px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb20px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb title_text_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; custom_padding=\u00bb|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb custom_padding__hover=\u00bb|||\u00bb][et_pb_divider color=\u00bb#999999&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb15px||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row disabled_on=\u00bboff|off|on\u00bb admin_label=\u00bbT\u00e1ble y M\u00f3vil\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; custom_padding=\u00bb|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb custom_padding__hover=\u00bb|||\u00bb][et_pb_post_title meta=\u00bboff\u00bb featured_image=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_level=\u00bbh2&#8243; title_font=\u00bb|600||on|||||\u00bb title_text_align=\u00bbcenter\u00bb title_text_color=\u00bb#000000&#8243; title_font_size=\u00bb30px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb animation_direction=\u00bbbottom\u00bb title_font_size_tablet=\u00bb25px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb20px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb title_text_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_post_title][et_pb_divider color=\u00bb#999999&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb-20px||0px||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><font color=\"#ffcc00\"><strong>William King, 1864<\/strong><\/font><\/p>\n<p>Esta es una pr\u00e1ctica comprobada que habr\u00eda realizado el Homo Neanderthalensis durante largos per\u00edodos de tiempo&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6587,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-6582","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-la-evolucion-humana"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Homo Neanderthalensis | El Canibalismo es algo Probado<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Esta es una pr\u00e1ctica comprobada que habr\u00eda realizado el Homo Neanderthalensis durante largos per\u00edodos de tiempo.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Homo Neanderthalensis | El Canibalismo es algo Probado\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Esta es una pr\u00e1ctica comprobada que habr\u00eda realizado el Homo Neanderthalensis durante largos per\u00edodos de tiempo.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mundo Prehist\u00f3rico\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mundoprehistorico\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/vicentecidgarzon\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-12T14:12:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-07T13:32:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Homo-Neanderthalensis.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Administrador Web\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@MunecaRusa_DW\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@MundoPrehistori\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Administrador Web\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Administrador Web\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4b722d9514661f2c5093f5ceccd201c5\"},\"headline\":\"Homo Neanderthalensis\",\"datePublished\":\"2025-03-12T14:12:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-07T13:32:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/\"},\"wordCount\":3231,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/Homo-Neanderthalensis.webp\",\"articleSection\":[\"La Evoluci\u00f3n Humana\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/\",\"name\":\"Homo Neanderthalensis | El Canibalismo es algo Probado\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/Homo-Neanderthalensis.webp\",\"datePublished\":\"2025-03-12T14:12:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-07T13:32:27+00:00\",\"description\":\"Esta es una pr\u00e1ctica comprobada que habr\u00eda realizado el Homo Neanderthalensis durante largos per\u00edodos de tiempo.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/Homo-Neanderthalensis.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/Homo-Neanderthalensis.webp\",\"width\":900,\"height\":600,\"caption\":\"El Canibalismo es algo Probado\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/homo-neanderthalensis\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Homo Neanderthalensis\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/\",\"name\":\"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios.\",\"description\":\"La historia de la tierra contada por los dinosaurios. Portal dedicado a la prehistoria, animales extintos, f\u00f3siles, museos internacionales, la extinci\u00f3n, edad de hielo, el hombre y la paleontolog\u00eda.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Mundo Prehist\u00f3rico\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#organization\",\"name\":\"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios.\",\"alternateName\":\"Mundo Prehist\u00f3rico\",\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Logo-Header.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Logo-Header.png\",\"width\":500,\"height\":170,\"caption\":\"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios.\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/mundoprehistorico\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/MundoPrehistori\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/mundo_prehistorico\\\/\",\"https:\\\/\\\/es.pinterest.com\\\/mundoprehist\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4b722d9514661f2c5093f5ceccd201c5\",\"name\":\"Administrador Web\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g\",\"caption\":\"Administrador Web\"},\"description\":\"Dise\u00f1o Web, aplicaciones de internet. El Casar, Guadalajara. MU\u00d1ECA RUSA\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.munecarusa.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/vicentecidgarzon\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/vicentecid.mr\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.es\\\/munecarusa\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/MunecaRusa_DW\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCkNk5gPAFG2tqCenCX58OxQ\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/author\\\/vicente\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Homo Neanderthalensis | El Canibalismo es algo Probado","description":"Esta es una pr\u00e1ctica comprobada que habr\u00eda realizado el Homo Neanderthalensis durante largos per\u00edodos de tiempo.","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Homo Neanderthalensis | El Canibalismo es algo Probado","og_description":"Esta es una pr\u00e1ctica comprobada que habr\u00eda realizado el Homo Neanderthalensis durante largos per\u00edodos de tiempo.","og_url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/","og_site_name":"Mundo Prehist\u00f3rico","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mundoprehistorico\/","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/vicentecidgarzon\/","article_published_time":"2025-03-12T14:12:30+00:00","article_modified_time":"2026-02-07T13:32:27+00:00","og_image":[{"width":900,"height":600,"url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Homo-Neanderthalensis.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Administrador Web","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@MunecaRusa_DW","twitter_site":"@MundoPrehistori","twitter_misc":{"Escrito por":"Administrador Web","Tiempo de lectura":"6 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/"},"author":{"name":"Administrador Web","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#\/schema\/person\/4b722d9514661f2c5093f5ceccd201c5"},"headline":"Homo Neanderthalensis","datePublished":"2025-03-12T14:12:30+00:00","dateModified":"2026-02-07T13:32:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/"},"wordCount":3231,"publisher":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Homo-Neanderthalensis.webp","articleSection":["La Evoluci\u00f3n Humana"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/","url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/","name":"Homo Neanderthalensis | El Canibalismo es algo Probado","isPartOf":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Homo-Neanderthalensis.webp","datePublished":"2025-03-12T14:12:30+00:00","dateModified":"2026-02-07T13:32:27+00:00","description":"Esta es una pr\u00e1ctica comprobada que habr\u00eda realizado el Homo Neanderthalensis durante largos per\u00edodos de tiempo.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/#primaryimage","url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Homo-Neanderthalensis.webp","contentUrl":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Homo-Neanderthalensis.webp","width":900,"height":600,"caption":"El Canibalismo es algo Probado"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/homo-neanderthalensis\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Homo Neanderthalensis"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#website","url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/","name":"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios.","description":"La historia de la tierra contada por los dinosaurios. Portal dedicado a la prehistoria, animales extintos, f\u00f3siles, museos internacionales, la extinci\u00f3n, edad de hielo, el hombre y la paleontolog\u00eda.","publisher":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#organization"},"alternateName":"Mundo Prehist\u00f3rico","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#organization","name":"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios.","alternateName":"Mundo Prehist\u00f3rico","url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/Logo-Header.png","contentUrl":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/Logo-Header.png","width":500,"height":170,"caption":"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios."},"image":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mundoprehistorico\/","https:\/\/x.com\/MundoPrehistori","https:\/\/www.instagram.com\/mundo_prehistorico\/","https:\/\/es.pinterest.com\/mundoprehist\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#\/schema\/person\/4b722d9514661f2c5093f5ceccd201c5","name":"Administrador Web","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g","caption":"Administrador Web"},"description":"Dise\u00f1o Web, aplicaciones de internet. El Casar, Guadalajara. MU\u00d1ECA RUSA","sameAs":["https:\/\/www.munecarusa.com","https:\/\/www.facebook.com\/vicentecidgarzon\/","https:\/\/www.instagram.com\/vicentecid.mr\/","https:\/\/www.pinterest.es\/munecarusa\/","https:\/\/x.com\/MunecaRusa_DW","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCkNk5gPAFG2tqCenCX58OxQ"],"url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/author\/vicente\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6582"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16675,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6582\/revisions\/16675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}