{"id":9364,"date":"2025-11-27T11:27:51","date_gmt":"2025-11-27T10:27:51","guid":{"rendered":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/?p=9364"},"modified":"2026-02-18T14:58:07","modified_gmt":"2026-02-18T13:58:07","slug":"sacabambaspis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/","title":{"rendered":"Sacabambaspis"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; custom_padding_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbFondo Men\u00fa\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; background_color=\u00bb#ff6600&#8243; custom_margin=\u00bb0px||20px||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb0px||0px||true|false\u00bb collapsed=\u00bbon\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; custom_padding_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbIntroducci\u00f3n\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; background_enable_color=\u00bboff\u00bb custom_margin_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb custom_padding=\u00bb||0px||false|false\u00bb custom_padding_tablet=\u00bb27px||0px||false|false\u00bb custom_padding_phone=\u00bb37px||||false|false\u00bb collapsed=\u00bbon\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row make_equal=\u00bbon\u00bb custom_padding_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||0px||false|false\u00bb custom_padding_tablet=\u00bb||0px||false|false\u00bb custom_padding_phone=\u00bb||10px||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; custom_padding=\u00bb|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb custom_padding__hover=\u00bb|||\u00bb][et_pb_post_title meta=\u00bboff\u00bb featured_image=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_font=\u00bb|600||on|||||\u00bb title_text_align=\u00bbcenter\u00bb title_text_color=\u00bb#000000&#8243; title_font_size=\u00bb70px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb custom_margin=\u00bb||10px||false|false\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb animation_direction=\u00bbbottom\u00bb title_font_size_tablet=\u00bb50px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb20px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb title_text_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_post_title][et_pb_text content_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; header_4_font=\u00bb|700||on|||||\u00bb header_4_text_align=\u00bbcenter\u00bb header_4_text_color=\u00bb#ff6600&#8243; header_4_font_size=\u00bb30px\u00bb header_4_line_height=\u00bb1.4em\u00bb background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb text_orientation=\u00bbjustified\u00bb animation_style=\u00bbzoom\u00bb text_font_size_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb text_line_height_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb header_4_font_size_tablet=\u00bb22px\u00bb header_4_font_size_phone=\u00bb11px\u00bb header_4_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb header_4_text_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb header_4_text_color__hover_enabled=\u00bboff|hover\u00bb text_text_color__hover_enabled=\u00bboff|desktop\u00bb]<\/p>\n<h4>Gagnier, Blieck &#038; Rodrigo, 1986<\/h4>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_divider color=\u00bb#999999&#8243; admin_label=\u00bbSeparador\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb-20px||0px||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb0px||10px||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb animation_style=\u00bbzoom\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text content_last_edited=\u00bboff|desktop\u00bb disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbTexto\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; text_text_color=\u00bb#444444&#8243; background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb text_orientation=\u00bbjustified\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; text_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb text_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb text_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb text_line_height_tablet=\u00bb1.7em\u00bb text_line_height_phone=\u00bb1.6em\u00bb text_line_height_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;]<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-4309 alignleft\" src=\"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/margen-huella.png\" alt=\"Sacabambaspis\" width=\"30\" height=\"50\" \/><\/h2>\n<p>Sacabambaspis es un g\u00e9nero extinto de pez acorazado sin mand\u00edbula que vivi\u00f3 durante el Ordov\u00edcico, habitando aguas poco profundas en los m\u00e1rgenes continentales del supercontinente Gondwana. Sacabambaspis es uno de los peces m\u00e1s emblem\u00e1ticos del Ordov\u00edcico, no solo por su abundancia en el registro f\u00f3sil, sino tambi\u00e9n por su anatom\u00eda peculiar y su importancia evolutiva dentro de los primeros vertebrados. Los espec\u00edmenes m\u00e1s completos de Sacabambaspis se han encontrado en Bolivia, aunque tambi\u00e9n se conocen fragmentos de su armadura en Argentina, Australia y Om\u00e1n, lo que demuestra que Sacabambaspis tuvo una distribuci\u00f3n amplia a lo largo del borde de Gondwana.[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=\u00bb2_3,1_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb0px||10px||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb2_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb animation_style=\u00bbzoom\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sacabambaspis.webp\u00bb alt=\u00bbSacabambaspis\u00bb show_in_lightbox=\u00bbon\u00bb use_overlay=\u00bbon\u00bb overlay_icon_color=\u00bb#ff6600&#8243; hover_overlay_color=\u00bbrgba(255,102,0,0.2)\u00bb align=\u00bbcenter\u00bb force_fullwidth=\u00bbon\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb25px||||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][et_pb_code disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbMe gusta\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb-20px||||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<div class=\"et_social_networks et_social_1col et_social_slide et_social_rectangle et_social_left et_social_withcounts et_social_shortcode_0 et_social_mobile_on et_social_withnetworknames et_social_outer_dark\">\n\t\t\t\t\t<style type=\"text\/css\">.et_monarch .et_social_shortcode_0 li,.et_monarch .et_social_shortcode_0.et_social_circle ul li i.et_social_icon { background: #ff0000; } .et_monarch .et_social_shortcode_0.et_social_rounded .et_social_icons_container li:hover, .et_monarch .et_social_shortcode_0.et_social_rectangle .et_social_icons_container li:hover, .et_monarch .et_social_shortcode_0.et_social_circle .et_social_icons_container li:hover i.et_social_icon { background: #660000 !important; } .et_monarch .et_social_shortcode_0 .et_social_icons_container li:hover .et_social_icon, .et_monarch .et_social_shortcode_0 .et_social_networks .et_social_icons_container li:hover .et_social_network_label, .et_monarch .et_social_shortcode_0 .et_social_icons_container li:hover .et_social_networkname, .et_monarch .et_social_rounded.et_social_shortcode_0 .et_social_icons_container li:hover .et_social_count, .et_monarch .et_social_rectangle.et_social_shortcode_0 .et_social_icons_container li:hover .et_social_count { color: #ffffff !important; }<\/style>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<ul class=\"et_social_icons_container\"><li class=\"et_social_like\">\n\t\t\t\t\t\t<a href=\"#\" class=\"et_social_follow\" data-social_name=\"like\" data-social_type=\"like\" data-post_id=\"0\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<i class=\"et_social_icon et_social_icon_like\"><\/i>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"et_social_network_label\"><div class=\"et_social_networkname\">Me gusta<\/div><div class=\"et_social_count\">\n\t\t\t\t\t\t<span>0<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"et_social_count_label\">Likes<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"et_social_overlay\"><\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/li><\/ul>\n\t\t\t\t<\/div>[\/et_pb_code][et_pb_post_title meta=\u00bboff\u00bb featured_image=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_font=\u00bb|600||on|||||\u00bb title_text_align=\u00bbcenter\u00bb title_text_color=\u00bb#000000&#8243; title_font_size=\u00bb35px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb custom_margin=\u00bb||0px||false|false\u00bb animation_direction=\u00bbbottom\u00bb title_font_size_tablet=\u00bb30px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb20px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|desktop\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_post_title][et_pb_text content_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbSubt\u00edtulo\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; header_2_font=\u00bb||||||||\u00bb header_3_font=\u00bb|700||on|||||\u00bb header_3_text_align=\u00bbcenter\u00bb header_3_text_color=\u00bb#444444&#8243; header_3_font_size=\u00bb30px\u00bb header_4_font=\u00bb||||||||\u00bb background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb text_font_size_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb text_line_height_last_edited=\u00bboff|desktop\u00bb header_2_font_size_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb header_3_font_size_tablet=\u00bb25px\u00bb header_3_font_size_phone=\u00bb15px\u00bb header_3_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb header_4_font_size_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb header_4_text_color__hover_enabled=\u00bboff|hover\u00bb]<\/p>\n<h3>FAUNA DEL ORDOV\u00cdCICO<\/h3>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb animation_direction=\u00bbright\u00bb sticky_limit_top=\u00bbrow\u00bb sticky_limit_bottom=\u00bbrow\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_accordion db_closeable=\u00bbon\u00bb db_initial_state=\u00bball_closed\u00bb open_toggle_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb open_toggle_background_color=\u00bb#660000&#8243; closed_toggle_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb closed_toggle_background_color=\u00bb#ff6600&#8243; toggle_icon=\u00bb&#x50;||divi||400&#8243; icon_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb use_icon_font_size=\u00bbon\u00bb icon_font_size=\u00bb25px\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb toggle_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb toggle_font=\u00bb|700|||||||\u00bb toggle_font_size=\u00bb22px\u00bb toggle_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb body_font=\u00bb|600|||||||\u00bb body_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb background_enable_color=\u00bboff\u00bb custom_margin=\u00bb25px||||false|false\u00bb custom_margin_tablet=\u00bb0px||||false|false\u00bb custom_margin_phone=\u00bb0px||||false|false\u00bb custom_margin_last_edited=\u00bbon|tablet\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; toggle_font_size_tablet=\u00bb19px\u00bb toggle_font_size_phone=\u00bb16px\u00bb toggle_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb body_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb body_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb body_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb theme_builder_area=\u00bbpost_content\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;][et_pb_accordion_item title=\u00bbEra Geol\u00f3gica\u00bb open=\u00bbon\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb theme_builder_area=\u00bbpost_content\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;]Era: Paleozoica<br \/>\nPeriodo: Ordov\u00edcico[\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=\u00bbDescubridor\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb theme_builder_area=\u00bbpost_content\u00bb open=\u00bboff\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;]Gagnier, Blieck &#038; Rodrigo, 1986[\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=\u00bbOrigen\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb theme_builder_area=\u00bbpost_content\u00bb open=\u00bboff\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;]Bolivia[\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=\u00bbGrupo\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb theme_builder_area=\u00bbpost_content\u00bb open=\u00bboff\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;]Vertebrado[\/et_pb_accordion_item][et_pb_accordion_item title=\u00bbFamilia\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb theme_builder_area=\u00bbpost_content\u00bb open=\u00bboff\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;]Arandaspididae[\/et_pb_accordion_item][\/et_pb_accordion][et_pb_counters bar_bg_color=\u00bb#ff6600&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_font=\u00bb|700|||||||\u00bb title_text_color=\u00bb#000000&#8243; title_font_size=\u00bb22px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb percent_font=\u00bb|600|||||||\u00bb percent_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb percent_font_size=\u00bb18px\u00bb percent_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb custom_padding=\u00bb15px||15px||true|false\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; title_font_size_tablet=\u00bb19px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb16px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb percent_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb percent_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb percent_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb theme_builder_area=\u00bbpost_content\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;][et_pb_counter percent=\u00bb18&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb theme_builder_area=\u00bbpost_content\u00bb bar_background_color_default=\u00bb#ff6600&#8243; use_percentages=\u00bbon\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;]Agresividad[\/et_pb_counter][\/et_pb_counters][et_pb_number_counter title=\u00bbMillones de A\u00f1os\u00bb number=\u00bb450&#8243; percent_sign=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_font=\u00bb|700|||||||\u00bb title_text_align=\u00bbcenter\u00bb title_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb title_font_size=\u00bb22px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb number_font=\u00bb|700|||||||\u00bb number_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb number_font_size=\u00bb80px\u00bb number_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb number_line_height=\u00bb100px\u00bb background_color=\u00bb#ff6600&#8243; hover_enabled=\u00bb0&#8243; title_font_size_tablet=\u00bb19px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb16px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb number_font_size_tablet=\u00bb70px\u00bb number_font_size_phone=\u00bb60px\u00bb number_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb theme_builder_area=\u00bbpost_content\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;][\/et_pb_number_counter][et_pb_button button_url=\u00bbhttps:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/fauna-ordovicico\/#volver\u00bb button_text=\u00bbFauna del Ordov\u00edcico\u00bb button_alignment=\u00bbleft\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_button=\u00bbon\u00bb button_text_size=\u00bb22px\u00bb button_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb button_bg_color=\u00bb#ff6600&#8243; button_border_radius=\u00bb0px\u00bb button_font=\u00bb|700|||||||\u00bb button_icon=\u00bb&#x24;||divi||400&#8243; custom_margin=\u00bb0px||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb15px||15px||true|false\u00bb button_text_size_tablet=\u00bb19px\u00bb button_text_size_phone=\u00bb16px\u00bb button_text_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb button_icon_last_edited=\u00bboff|desktop\u00bb button_on_hover_phone=\u00bbon\u00bb button_on_hover_last_edited=\u00bboff|phone\u00bb custom_css_main_element=\u00bbwidth:100%;\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb button_text_color__hover_enabled=\u00bboff|desktop\u00bb button_bg_color__hover_enabled=\u00bbon|hover\u00bb button_bg_color__hover=\u00bb#660000&#8243; button_bg_enable_color__hover=\u00bbon\u00bb][\/et_pb_button][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb30px||||false|false\u00bb animation_style=\u00bbzoom\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text content_last_edited=\u00bboff|desktop\u00bb disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbTexto\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; text_text_color=\u00bb#444444&#8243; background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb text_orientation=\u00bbjustified\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; text_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb text_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb text_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb text_line_height_tablet=\u00bb1.7em\u00bb text_line_height_phone=\u00bb1.6em\u00bb text_line_height_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;]Sacabambaspis ten\u00eda un aspecto vagamente similar al de un renacuajo alargado, con una cabeza acorazada de gran tama\u00f1o, un cuerpo plano y sin aletas visibles m\u00e1s all\u00e1 de una cola estrecha y escamosa. Los ojos de Sacabambaspis estaban muy juntos y situados en la parte frontal de la cabeza, como los faros de un autom\u00f3vil, una caracter\u00edstica inusual entre los peces del Paleozoico. Sacabambaspis med\u00eda alrededor de 35 cent\u00edmetros de longitud total.<\/p>\n<p>Sacabambaspis es el miembro m\u00e1s conocido de Arandaspida, un grupo de peces sin mand\u00edbula exclusivo del Ordov\u00edcico de Gondwana. Los arandaspidos, incluido Sacabambaspis, se encuentran entre los primeros representantes de la clase Pteraspidomorpha, que tambi\u00e9n incluye a los heterostracanos del Sil\u00farico y Dev\u00f3nico. Sacabambaspis debe su nombre al pueblo de Sacabamba, en el departamento de Cochabamba, Bolivia, donde se encontraron los primeros f\u00f3siles del g\u00e9nero. La especie tipo, Sacabambaspis janvieri, fue descrita por primera vez en 1986 por Gagnier, Blieck y Rodrico a partir de fragmentos de armadura. Descubrimientos posteriores en las d\u00e9cadas de 1980 y 1990 ampliaron considerablemente el n\u00famero de espec\u00edmenes conocidos, permitiendo reconstrucciones anat\u00f3micas mucho m\u00e1s completas. Estudios realizados a mediados de la d\u00e9cada de 2000 aclararon detalles importantes sobre la estructura de la armadura y la anatom\u00eda de la cola de Sacabambaspis.<\/p>\n<p>En Bolivia se han encontrado m\u00e1s de 30 espec\u00edmenes de Sacabambaspis, todos concentrados en un \u00e1rea muy reducida. Se cree que esta acumulaci\u00f3n se debe a un evento de mortandad masiva provocado por la entrada repentina de agua dulce y sedimentos durante una gran tormenta. Los f\u00f3siles de Sacabambaspis aparecen asociados a numerosos braqui\u00f3podos ling\u00falidos, que tambi\u00e9n murieron en el mismo evento. Adem\u00e1s de Bolivia, se han encontrado espec\u00edmenes indeterminados de Sacabambaspis en Australia, Argentina y Om\u00e1n. Los f\u00f3siles de Om\u00e1n demostraron que Sacabambaspis estaba presente en toda la periferia de Gondwana, y no solo en sus regiones meridionales. Las capas de Om\u00e1n que contienen Sacabambaspis podr\u00edan ser tan antiguas como el Dapingiense tard\u00edo o el Darriwiliense temprano del Ordov\u00edcico Medio, mientras que los f\u00f3siles sudamericanos y australianos corresponden a etapas Darriwiliense tard\u00edas a Sandbiense temprano, extendi\u00e9ndose hasta el Ordov\u00edcico Tard\u00edo.<\/p>\n<p>Sacabambaspis alcanz\u00f3 notoriedad cultural en 2023 cuando un modelo del animal exhibido en el Museo de Historia Natural de Helsinki se convirti\u00f3 en un meme viral tras un tuit de 2022. El modelo de Sacabambaspis, obra del paleont\u00f3logo estonio Elga-Mark Kurik, adquiri\u00f3 una popularidad inesperada, especialmente en Jap\u00f3n, donde fue adoptado con entusiasmo similar al de las yuru-kyara, las mascotas promocionales adorables. Los modelos de Kurik fueron creados desde cero, moldeados en espuma y recubiertos de silicona, con ojos de mu\u00f1eca comprados en una tienda de manualidades.<\/p>\n<p>La cabeza de Sacabambaspis estaba cubierta por grandes placas de armadura. Dos de estas placas eran especialmente prominentes: una placa dorsal superior, mayormente plana salvo por una ligera cresta posterior, y una placa ventral inferior profundamente convexa en su parte frontal. Este escudo cef\u00e1lico estaba ornamentado con tub\u00e9rculos en forma de hoja de roble, un patr\u00f3n caracter\u00edstico de Sacabambaspis. El escudo probablemente evolucion\u00f3 a partir de un mosaico de peque\u00f1as plaquetas que se fusionaron en la capa inferior. En los laterales de la cabeza, Sacabambaspis presentaba una fila curva de placas branquiales en forma de diamante, que separaban las placas dorsal y ventral y cubr\u00edan las aberturas branquiales.<\/p>\n<p>Los ojos de Sacabambaspis estaban reforzados por anillos esclerales y situados muy adelante en la cabeza. La boca, sin mand\u00edbulas, era una hendidura estrecha cuyo \u201clabio\u201d inferior estaba formado por un haz de finas tiras escamosas. Entre la boca y los ojos se encontraba una placa en forma de T, y los espacios a ambos lados de esta placa podr\u00edan haber albergado un par de fosas nasales. La posici\u00f3n adelantada de los ojos sugiere que el cerebro de Sacabambaspis se encontraba m\u00e1s atr\u00e1s en la cabeza, una disposici\u00f3n que contrasta con la de otros peces paleozoicos como los gale\u00e1spidos o algunos placodermos, que ten\u00edan ojos muy separados.<\/p>\n<p>El sistema sensorial de Sacabambaspis inclu\u00eda no solo ojos y fosas nasales, sino tambi\u00e9n un par de peque\u00f1as hendiduras en la parte frontal del escudo dorsal que podr\u00edan corresponder a los \u00f3rganos pineal y parapineal. Los arandaspidos, incluido Sacabambaspis, parecen ser los \u00fanicos vertebrados con \u00f3rganos pineal-parapineal pareados. Adem\u00e1s, Sacabambaspis pose\u00eda l\u00edneas laterales poco profundas que recorr\u00edan el escudo cef\u00e1lico, con surcos intermitentes en el escudo dorsal y un bucle completo detr\u00e1s de cada ojo. El escudo ventral presentaba l\u00edneas laterales que se extend\u00edan desde el borde de la boca.<\/p>\n<p>La armadura de Sacabambaspis ten\u00eda una estructura interna de tres capas: una capa inferior de hueso laminar, una capa intermedia de hueso esponjoso y una capa superior de dentina fibrosa cubierta por esmaltoide endurecido, el mismo tejido que forma las escamas y dientes de los tiburones. Los tub\u00e9rculos externos correspond\u00edan a esta capa superior. Esta estructura de tres capas es similar a la de los heterostracanos y astr\u00e1pidos, lo que refuerza la relaci\u00f3n entre estos grupos.<\/p>\n<p>Detr\u00e1s de la cabeza acorazada, el cuerpo de Sacabambaspis estaba cubierto por escamas estrechas con tub\u00e9rculos en forma de hoja de roble. Una cresta de escamas recorr\u00eda el borde superior del cuerpo y otra el borde inferior. Las escamas converg\u00edan en un patr\u00f3n en forma de V en los flancos. Las l\u00edneas laterales del escudo ventral continuaban hacia el cuerpo, marcando escamas hasta dos tercios de la cola.<\/p>\n<p>La cola de Sacabambaspis es una de sus caracter\u00edsticas m\u00e1s distintivas. Durante a\u00f1os se debati\u00f3 su forma exacta. El esp\u00e9cimen MHNC 1182 llev\u00f3 a Gagnier (1989) a reconstruirla como un tubo escamoso en forma de l\u00e1tigo, con peque\u00f1as aletas sim\u00e9tricas en la base. Aunque esta \u201ccola de rata\u201d fue cuestionada por muchos estudios posteriores, un an\u00e1lisis de 2006 confirm\u00f3 que la reconstrucci\u00f3n original era correcta. La aleta caudal de Sacabambaspis estaba sostenida por escamas extremadamente delgadas y dividida en porciones superior e inferior, con un peque\u00f1o parche terminal. La cola puede clasificarse como hipocerca, con la m\u00e9dula espinal dobl\u00e1ndose hacia abajo y la mayor parte de la aleta por encima de ella.<\/p>\n<p>Sacabambaspis forma parte de los pteraspidomorfos, junto con astr\u00e1pidos y heterostracanos. Estos grupos comparten grandes escudos cef\u00e1licos, capas internas caracter\u00edsticas en la armadura y la ausencia de aletas excepto la caudal. Los pteraspidomorfos probablemente forman un clado, lo que significa que est\u00e1n estrechamente relacionados entre s\u00ed. Sacabambaspis, como arand\u00e1spido, representa una de las formas m\u00e1s primitivas de este linaje.<\/p>\n<p>Aunque Sacabambaspis carec\u00eda de mand\u00edbulas, su boca estaba revestida por casi 60 filas de peque\u00f1as placas orales \u00f3seas, probablemente m\u00f3viles, que permit\u00edan una alimentaci\u00f3n por succi\u00f3n eficiente mediante la expansi\u00f3n y contracci\u00f3n de la cavidad oral y la faringe. Los f\u00f3siles de Sacabambaspis muestran tambi\u00e9n un sistema de l\u00ednea lateral bien desarrollado, con poros sensoriales capaces de detectar movimientos sutiles en el agua, lo que habr\u00eda ayudado a Sacabambaspis a evitar depredadores y orientarse en su entorno.<\/p>\n<p>Sacabambaspis, con su armadura elaborada, su anatom\u00eda \u00fanica y su importancia evolutiva como uno de los primeros vertebrados acorazados, es una pieza fundamental para comprender la historia temprana de los peces y la evoluci\u00f3n de los vertebrados sin mand\u00edbula en los mares del Ordov\u00edcico.[\/et_pb_text][et_pb_divider color=\u00bb#999999&#8243; admin_label=\u00bbSeparador\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; custom_padding_last_edited=\u00bboff|desktop\u00bb admin_label=\u00bbApartados\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb0px||0px||true|false\u00bb custom_padding_tablet=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding_phone=\u00bb||||false|false\u00bb collapsed=\u00bbon\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row column_structure=\u00bb1_2,1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb animation_direction=\u00bbbottom\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_blurb title=\u00bbERA PALEOZOICA\u00bb image=\u00bbhttps:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/icono-0006633.png\u00bb alt=\u00bbEra Paleozoica\u00bb icon_placement=\u00bbleft\u00bb image_icon_width=\u00bb200%\u00bb content_max_width=\u00bb100%\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb header_level=\u00bbh3&#8243; header_font=\u00bb|700|||||||\u00bb header_text_color=\u00bb#000000&#8243; header_font_size=\u00bb28px\u00bb body_text_align=\u00bbjustify\u00bb body_text_color=\u00bb#444444&#8243; custom_margin=\u00bb||10px||false|false\u00bb header_font_size_tablet=\u00bb22px\u00bb header_font_size_phone=\u00bb15px\u00bb header_font_size_last_edited=\u00bbon|tablet\u00bb header_line_height_tablet=\u00bb\u00bb header_line_height_phone=\u00bb1.2em\u00bb header_line_height_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb body_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb body_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb body_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb body_line_height_tablet=\u00bb1.7em\u00bb body_line_height_phone=\u00bb1.6em\u00bb body_line_height_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb header_text_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]Paleozoico o tambi\u00e9n era Primaria es una divisi\u00f3n de la escala temporal geol\u00f3gica de m\u00e1s de 290 millones de a\u00f1os de duraci\u00f3n, que se inici\u00f3 hace 542 millones de a\u00f1os. y acab\u00f3 hace unos 251 millones de a\u00f1os.[\/et_pb_blurb][et_pb_button button_url=\u00bbhttps:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/era-paleozoica\/\u00bb button_text=\u00bbLeer M\u00e1s&#8230;\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_button=\u00bbon\u00bb button_text_size=\u00bb18px\u00bb button_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb button_bg_color=\u00bb#006633&#8243; button_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb button_font=\u00bb|600|||||||\u00bb button_icon=\u00bb&#x24;||divi||400&#8243; button_icon_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb custom_margin=\u00bb|||45px|false|false\u00bb button_text_size_tablet=\u00bb16px\u00bb button_text_size_phone=\u00bb14px\u00bb button_text_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb box_shadow_style=\u00bbpreset3&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb button_text_color__hover_enabled=\u00bboff|desktop\u00bb button_bg_color__hover_enabled=\u00bbon|hover\u00bb button_bg_color__hover=\u00bb#660000&#8243; button_bg_enable_color__hover=\u00bbon\u00bb][\/et_pb_button][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding_tablet=\u00bb20px||20px||true|false\u00bb custom_padding_phone=\u00bb20px||20px||true|false\u00bb custom_padding_last_edited=\u00bbon|tablet\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_blurb title=\u00bbPER\u00cdODO ORDOV\u00cdCICO\u00bb image=\u00bbhttps:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/icono-0006633.png\u00bb alt=\u00bbPer\u00edodo Ordov\u00edcico\u00bb icon_placement=\u00bbleft\u00bb content_max_width=\u00bb100%\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb header_level=\u00bbh3&#8243; header_font=\u00bb|700||on|||||\u00bb header_text_color=\u00bb#000000&#8243; header_font_size=\u00bb28px\u00bb body_text_align=\u00bbjustify\u00bb body_text_color=\u00bb#444444&#8243; custom_margin=\u00bb||10px||false|false\u00bb header_font_size_tablet=\u00bb22px\u00bb header_font_size_phone=\u00bb15px\u00bb header_font_size_last_edited=\u00bbon|tablet\u00bb header_line_height_tablet=\u00bb\u00bb header_line_height_phone=\u00bb1.2em\u00bb header_line_height_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb body_font_size_tablet=\u00bb16px\u00bb body_font_size_phone=\u00bb14px\u00bb body_font_size_last_edited=\u00bbon|tablet\u00bb body_line_height_tablet=\u00bb1.7em\u00bb body_line_height_phone=\u00bb1.6em\u00bb body_line_height_last_edited=\u00bbon|tablet\u00bb header_text_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]Los niveles del mar durante el per\u00edodo del Ordov\u00edcico fueron demasiado altos; de hecho durante el Tremadociano, los niveles mar\u00edtimos fueron los m\u00e1s altos que la Tierra haya experimentado hasta hoy.[\/et_pb_blurb][et_pb_button button_url=\u00bbhttps:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/periodo-ordovicico\/\u00bb button_text=\u00bbLeer M\u00e1s&#8230;\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_button=\u00bbon\u00bb button_text_size=\u00bb18px\u00bb button_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb button_bg_color=\u00bb#006633&#8243; button_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb button_font=\u00bb|600|||||||\u00bb button_icon=\u00bb&#x24;||divi||400&#8243; button_icon_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb custom_margin=\u00bb|||45px|false|false\u00bb button_text_size_tablet=\u00bb16px\u00bb button_text_size_phone=\u00bb14px\u00bb button_text_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb box_shadow_style=\u00bbpreset3&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb button_text_color__hover_enabled=\u00bboff|desktop\u00bb button_bg_color__hover_enabled=\u00bbon|hover\u00bb button_bg_color__hover=\u00bb#660000&#8243; button_bg_enable_color__hover=\u00bbon\u00bb][\/et_pb_button][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; disabled_on=\u00bboff|off|off\u00bb admin_label=\u00bbPie de P\u00e1gina\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||0px||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||0px||false|false\u00bb collapsed=\u00bbon\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row column_structure=\u00bb1_3,1_3,1_3&#8243; use_custom_gutter=\u00bbon\u00bb gutter_width=\u00bb1&#8243; make_equal=\u00bbon\u00bb disabled_on=\u00bbon|on|off\u00bb admin_label=\u00bbPc\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb1_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; custom_padding=\u00bb|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb custom_padding__hover=\u00bb|||\u00bb][et_pb_divider color=\u00bb#999999&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb15px||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; custom_padding=\u00bb|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb custom_padding__hover=\u00bb|||\u00bb][et_pb_post_title meta=\u00bboff\u00bb featured_image=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_level=\u00bbh2&#8243; title_font=\u00bb|600||on|||||\u00bb title_text_align=\u00bbcenter\u00bb title_text_color=\u00bb#000000&#8243; title_font_size=\u00bb30px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb animation_direction=\u00bbbottom\u00bb title_font_size_tablet=\u00bb25px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb20px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb title_text_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_post_title][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_3&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; custom_padding=\u00bb|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb custom_padding__hover=\u00bb|||\u00bb][et_pb_divider color=\u00bb#999999&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb15px||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row disabled_on=\u00bboff|off|on\u00bb admin_label=\u00bbT\u00e1ble y M\u00f3vil\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; background_size=\u00bbinitial\u00bb background_position=\u00bbtop_left\u00bb background_repeat=\u00bbrepeat\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; custom_padding=\u00bb|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb custom_padding__hover=\u00bb|||\u00bb][et_pb_post_title meta=\u00bboff\u00bb featured_image=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb title_level=\u00bbh2&#8243; title_font=\u00bb|600||on|||||\u00bb title_text_align=\u00bbcenter\u00bb title_text_color=\u00bb#000000&#8243; title_font_size=\u00bb30px\u00bb title_letter_spacing=\u00bb1px\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb animation_direction=\u00bbbottom\u00bb title_font_size_tablet=\u00bb25px\u00bb title_font_size_phone=\u00bb20px\u00bb title_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb title_text_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_post_title][et_pb_divider color=\u00bb#999999&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.0&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb-20px||0px||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb animation_style=\u00bbslide\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><font color=\"#ff6600\"><strong>Gagnier, Blieck &#038; Rodrigo, 1986<\/strong><\/font><\/p>\n<p>Sacabambaspis debe su nombre gracias al pueblo de Sacabamba, en la localidad de Cochabamba, en el pa\u00eds Bolivia&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9460,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-9364","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fauna-del-ordovicio"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Sacabambaspis | Su cola es una de sus caracter\u00edsticas<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sacabambaspis debe su nombre gracias al pueblo de Sacabamba, en la localidad de Cochabamba, en el pa\u00eds Bolivia.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sacabambaspis | Su cola es una de sus caracter\u00edsticas\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sacabambaspis debe su nombre gracias al pueblo de Sacabamba, en la localidad de Cochabamba, en el pa\u00eds Bolivia.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mundo Prehist\u00f3rico\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mundoprehistorico\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/vicentecidgarzon\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-27T10:27:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-18T13:58:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sacabambaspis.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Administrador Web\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@MunecaRusa_DW\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@MundoPrehistori\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Administrador Web\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Administrador Web\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4b722d9514661f2c5093f5ceccd201c5\"},\"headline\":\"Sacabambaspis\",\"datePublished\":\"2025-11-27T10:27:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-18T13:58:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/\"},\"wordCount\":4162,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Sacabambaspis.webp\",\"articleSection\":[\"Fauna del Ordov\u00edcio\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/\",\"name\":\"Sacabambaspis | Su cola es una de sus caracter\u00edsticas\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Sacabambaspis.webp\",\"datePublished\":\"2025-11-27T10:27:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-18T13:58:07+00:00\",\"description\":\"Sacabambaspis debe su nombre gracias al pueblo de Sacabamba, en la localidad de Cochabamba, en el pa\u00eds Bolivia.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Sacabambaspis.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Sacabambaspis.webp\",\"width\":900,\"height\":600,\"caption\":\"Su cola es una de sus caracter\u00edsticas\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/sacabambaspis\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sacabambaspis\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/\",\"name\":\"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios.\",\"description\":\"La historia de la tierra contada por los dinosaurios. Portal dedicado a la prehistoria, animales extintos, f\u00f3siles, museos internacionales, la extinci\u00f3n, edad de hielo, el hombre y la paleontolog\u00eda.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Mundo Prehist\u00f3rico\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#organization\",\"name\":\"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios.\",\"alternateName\":\"Mundo Prehist\u00f3rico\",\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Logo-Header.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Logo-Header.png\",\"width\":500,\"height\":170,\"caption\":\"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios.\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/mundoprehistorico\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/MundoPrehistori\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/mundo_prehistorico\\\/\",\"https:\\\/\\\/es.pinterest.com\\\/mundoprehist\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4b722d9514661f2c5093f5ceccd201c5\",\"name\":\"Administrador Web\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g\",\"caption\":\"Administrador Web\"},\"description\":\"Dise\u00f1o Web, aplicaciones de internet. El Casar, Guadalajara. MU\u00d1ECA RUSA\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.munecarusa.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/vicentecidgarzon\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/vicentecid.mr\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.es\\\/munecarusa\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/MunecaRusa_DW\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCkNk5gPAFG2tqCenCX58OxQ\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/clientes.munecarusa.com\\\/mp\\\/author\\\/vicente\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sacabambaspis | Su cola es una de sus caracter\u00edsticas","description":"Sacabambaspis debe su nombre gracias al pueblo de Sacabamba, en la localidad de Cochabamba, en el pa\u00eds Bolivia.","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Sacabambaspis | Su cola es una de sus caracter\u00edsticas","og_description":"Sacabambaspis debe su nombre gracias al pueblo de Sacabamba, en la localidad de Cochabamba, en el pa\u00eds Bolivia.","og_url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/","og_site_name":"Mundo Prehist\u00f3rico","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mundoprehistorico\/","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/vicentecidgarzon\/","article_published_time":"2025-11-27T10:27:51+00:00","article_modified_time":"2026-02-18T13:58:07+00:00","og_image":[{"width":900,"height":600,"url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sacabambaspis.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Administrador Web","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@MunecaRusa_DW","twitter_site":"@MundoPrehistori","twitter_misc":{"Escrito por":"Administrador Web","Tiempo de lectura":"8 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/"},"author":{"name":"Administrador Web","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#\/schema\/person\/4b722d9514661f2c5093f5ceccd201c5"},"headline":"Sacabambaspis","datePublished":"2025-11-27T10:27:51+00:00","dateModified":"2026-02-18T13:58:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/"},"wordCount":4162,"publisher":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sacabambaspis.webp","articleSection":["Fauna del Ordov\u00edcio"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/","url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/","name":"Sacabambaspis | Su cola es una de sus caracter\u00edsticas","isPartOf":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sacabambaspis.webp","datePublished":"2025-11-27T10:27:51+00:00","dateModified":"2026-02-18T13:58:07+00:00","description":"Sacabambaspis debe su nombre gracias al pueblo de Sacabamba, en la localidad de Cochabamba, en el pa\u00eds Bolivia.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/#primaryimage","url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sacabambaspis.webp","contentUrl":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sacabambaspis.webp","width":900,"height":600,"caption":"Su cola es una de sus caracter\u00edsticas"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/sacabambaspis\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sacabambaspis"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#website","url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/","name":"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios.","description":"La historia de la tierra contada por los dinosaurios. Portal dedicado a la prehistoria, animales extintos, f\u00f3siles, museos internacionales, la extinci\u00f3n, edad de hielo, el hombre y la paleontolog\u00eda.","publisher":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#organization"},"alternateName":"Mundo Prehist\u00f3rico","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#organization","name":"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios.","alternateName":"Mundo Prehist\u00f3rico","url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/Logo-Header.png","contentUrl":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-content\/uploads\/Logo-Header.png","width":500,"height":170,"caption":"Mundo Prehist\u00f3rico | La historia de la tierra contada por los dinosaurios."},"image":{"@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mundoprehistorico\/","https:\/\/x.com\/MundoPrehistori","https:\/\/www.instagram.com\/mundo_prehistorico\/","https:\/\/es.pinterest.com\/mundoprehist\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/#\/schema\/person\/4b722d9514661f2c5093f5ceccd201c5","name":"Administrador Web","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9a756c1841158014b45f5a774630cca5081da1362ea566397ddc970236230ce0?s=96&d=https%3A%2F%2Fclientes.munecarusa.com%2Fmp%2Fwp-content%2Fuploads%2FMundo-Prehistorico-Avatar-Favicon.jpg&r=g","caption":"Administrador Web"},"description":"Dise\u00f1o Web, aplicaciones de internet. El Casar, Guadalajara. MU\u00d1ECA RUSA","sameAs":["https:\/\/www.munecarusa.com","https:\/\/www.facebook.com\/vicentecidgarzon\/","https:\/\/www.instagram.com\/vicentecid.mr\/","https:\/\/www.pinterest.es\/munecarusa\/","https:\/\/x.com\/MunecaRusa_DW","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCkNk5gPAFG2tqCenCX58OxQ"],"url":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/author\/vicente\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9364"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9364\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17123,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9364\/revisions\/17123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/clientes.munecarusa.com\/mp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}